Rektefiye motor mu, çıkma motor mu alınır?

Rektefiye, kullanılmış bir motorun sökülüp aşınan yüzeylerinin yeniden işlenmesi ve aşınmış parçalarının yenilenmesidir. Halk arasında “rektifiye” olarak da yazılır; ikisi aynı işlemi anlatır. Sonuçta motor sizde kalır — yenilenen şey mevcut motordur.

• Silindir yüzeyleri ölçüsünde yeniden işlenir.
• Krank muyluları ve yatak yüzeyleri kontrol edilip gerekirse işlenir.
• Supap yuvaları ve silindir kapağı yüzeyi düzeltilir.
• Segman, keçe, conta ve yatak gibi kalemler yenilenir.
• Motor ölçü alınarak yeniden toplanır.

Rektefiye, bir bakım kalemi değil; motorun belirli bir aşınma noktasına geldiğini gösteren belirtilerin sonucudur. Aşağıdaki belirtiler tek başına kesin sonuç vermez ama birden fazlası bir aradaysa motor açılmayı konuşuyor demektir.

• Düzenli bakıma rağmen artan yağ tüketimi.
• Egzozdan sürekli mavimsi duman gelmesi.
• Soğuk çalıştırmada geçmeyen, devirle değişen metalik sesler.
• Kompresyon değerlerinin silindirler arasında belirgin farklı çıkması.
• Karter havalandırmasından artan basınç ve yağ kaçağı.
• Soğutma suyunda yağ, yağda su belirtileri.

Bu belirtilerin bir kısmı rektefiye gerektirmeyen daha küçük arızalardan da kaynaklanabilir. Motorun açılmasına karar vermeden önce kompresyon ve kaçak testi yaptırmak, gereksiz bir işlemi baştan eler. Triger kaynaklı büyük hasarları ise triger kayışı koparsa ne olur yazısında ayrı ele aldık.

İki yol da aynı sorunu çözüyor ama farklı bedellerle. Aşağıdaki tablo, kararı fiyat dışındaki başlıklar üzerinden görünür kılıyor.

“Sandık motor” teriminin ne anlattığını ve neden tek bir tanımı olmadığını sandık motor nedir yazısında ayrı ele aldık — fiyat karşılaştırması yapmadan önce ne aldığınızı netleştirmek gerekir.

Karar, motorun mevcut durumuna bakar. Aşağıdaki tablo sık karşılaşılan durumları ve hangi yolun öne geçtiğini gösteriyor — nihai karar motoru açıp gören ustanındır.

İki yolu da rakamla karşılaştırmadan karar vermeyin. Ustanızdan rektefiye için bir tahmin alın, aynı anda motor kodunuzla parça talebi oluşturup hazır motor tekliflerini toplayın. İki rakamı yan yana koyduğunuzda karar çoğu zaman kendiliğinden netleşir.

Rektefiye edilmiş motorda yeni işlenmiş yüzeylerle segmanların birbirine oturması gerekir. Bu döneme rodaj denir ve motorun ömrünü belirleyen en kritik dönemdir. Rodajda yapılan hata, iyi yapılmış bir rektefiyeyi de boşa çıkarabilir.

1. 1

   Yüksek devirden ve tam gazdan kaçının

   Rodaj süresince motoru yüksek devirde zorlamak, henüz oturmamış yüzeylerde kalıcı iz bırakır.
2. 2

   Soğuk motoru yüklemeyin

   Motor çalışma sıcaklığına gelmeden yük bindirmek, yağ filminin tam oluşmadığı anda yüzeyleri karşı karşıya bırakır.
3. 3

   Sabit devirde uzun süre gitmeyin

   Devri değiştirerek kullanmak, yüzeylerin dengeli oturmasını sağlar. Uzun ve sabit devirli yol, rodaj için ideal değildir.
4. 4

   Ağır yük ve çekme işinden uzak durun

   Römork çekmek ya da tam yükle uzun yokuş çıkmak rodaj dönemine denk gelmemelidir.
5. 5

   Rodaj sonunda yağ ve filtreyi değiştirin

   İşlem sırasında oluşan metal parçacıkları ilk yağda toplanır. Bu değişim atlanırsa parçacıklar sistemde dolaşmaya devam eder.
6. 6

   Atölyenin verdiği süreye uyun

   Rodaj süresi ve kilometresi kullanılan parçalara göre değişir; işlemi yapan atölyenin talimatı esastır.

Bu, rektefiye hakkında en çok sorulan şikâyet ve iki ayrı sebebi var. İkisini ayırmak önemli, çünkü biri geçici diğeri kalıcıdır.

Ayrım pratikte şöyle yapılır: yağ seviyesini düzenli aralıklarla aynı koşulda ölçün ve tüketimi not edin. Azalan eğri rodaj, sabit veya artan eğri işçilik işaret eder.

İkinci el araç alırken rektefiye görmüş bir motorla karşılaşmak tek başına olumsuz değildir — gizlenmesi sorunludur. Dışarıdan kesin sonuca varmak zor olsa da bakılacak izler var.

• Conta yüzeylerinde ve karter çevresinde yeni sökülme izleri.
• Cıvata başlarında anahtar izi; fabrika çıkışı cıvatalarda bu iz olmaz.
• Motorun bir bölümünün diğerlerinden belirgin temiz olması.
• Conta taşması ve yeni silikon izleri.
• Boya farkı ya da yeniden boyanmış blok yüzeyi.
• Silindir kapağında farklı ton veya yeni işlenmiş yüzey.

Kesin bilgi belgeden gelir: işlemi yapan atölyenin faturası ya da kaydı. Aracın geçmişinde başka değişen parça olup olmadığını araçta değişen parça nasıl anlaşılır yazısındaki yöntemlerle birlikte kontrol edin.

Rektefiye yerine motor değiştirmeye karar verdiyseniz sıra motoru bulmaya geliyor. Motor, raftan alınan standart bir ürün değil; elinde sizin motor kodunuzun bulunduğu işletmeyi bulmak gerekiyor.

1. 1

   Motor kodunuzu okuyun

   Marka, model ve yıl bilgisi yetmez; aynı modelde birden fazla motor seçeneği bulunur. Kodun nerede yazdığını motor kodu nerede yazar yazısında adım adım gösterdik.
2. 2

   Tek talep açın, teklifleri karşılaştırın

   Araç ve parça bilgisini bir kez yazın; talebiniz o parçaya bakan işletmelere iletilir. Tek tek arama yapmak yerine gelen cevapları yan yana koyarsınız. Ücretsiz, üyelik gerekmez.
3. 3

   Markaya göre işletme listeleyin

   Doğrudan iletişime geçmek isterseniz esnaf dizininden markaya ve parça tipine göre filtreleyip telefon veya WhatsApp üzerinden motorun etiket fotoğrafını isteyebilirsiniz.
4. 4

   Rektefiye tahminiyle aynı tabloya koyun

   Hazır motor teklifleri geldiğinde, ustanızın rektefiye tahminiyle yan yana yazın. Karşılaştırmaya montaj, triger seti, devirdaim, keçe ve yağ-filtre kalemlerini iki tarafta da ekleyin — bu kalemler iki yolda da çıkar.