Çıkma klima kompresörü alınır mı, alırken nelere dikkat edilmeli?

Klima kompresörü, üzerine en çok haksız suç atılan parçalardan biri. “Klima soğutmuyor, kompresör gitmiş” cümlesiyle gelen araçların önemli bir bölümünde kompresör sağlamdır; devreye girmesini engelleyen başka bir sebep vardır.

• Gaz kaçağı: en sık sebep. Gaz azalınca basınç şalteri kompresörü korumak için devreye girmesini engeller; kompresör çalışmıyor sanılır.
• Kondenser kirliliği: önündeki böcek ve toz tabakası ısı atmayı engeller, klima soğutmaz.
• Fanın çalışmaması: kondenser fanı dönmüyorsa özellikle trafikte soğutma çöker.
• Kavrama bobini: bobin yanmışsa kompresör sağlam olsa bile devreye giremez.
• Basınç şalteri ve kontrol paneli: arızalı şalter ya da panel kompresöre komut vermez.
• Polen filtresi: tıkalı filtre soğutmayı üfleme tarafından zayıflatır, klima yetersiz sanılır.

Bu şüphelileri ayırt etme yöntemlerini araç klima soğutmuyor yazısında tek tek ele aldık. Kompresör almadan önce en azından gaz kaçağı testi ve basınç ölçümü yaptırın.

Çıkma kompresör alımında en pahalı hata burada yapılıyor. Kompresörün bozulma biçimi, yapılacak işin kapsamını tamamen değiştirir.

İçten kırılmada kompresörün içindeki metal parçacıklar soğutucu gaz ve yağla birlikte tüm devreye dağılır. Bu talaş kondenserin ince kanallarında ve ekspansiyon valfinde birikir. Yalnızca kompresörü değiştirirseniz, yeni kompresör bu talaşı kendi içine çeker ve kısa sürede aynı hâle gelir.

Birçok kompresör tipinde kavrama grubu ayrı temin edilebilir. Sorun kavramadaysa komple kompresör almak gereksiz masraf demek.

• Kavrama bobini yanmışsa: klima açıldığında kavrama çekmez, kompresör kasnağı boşta döner.
• Kavrama rulmanı bitmişse: klima kapalıyken bile kasnak bölgesinden sürekli bir uğultu veya cırlama gelir.
• Kavrama diski aşınmışsa: kavrama çeker ama kayar, soğutma düzensizleşir.
• Kompresörün içi bozulmuşsa: metalik vuruntu, kilitlenme, kayışın atması veya yanması görülür.

Kavrama rulmanının ürettiği ses, kompresörün komple bittiği sanılarak sık sık gereksiz değişime yol açıyor. Ustadan sorunun hangi grupta olduğunu net olarak isteyin; çıkma parça tarafında kavrama grubu da bulunabilir. Kavrama grubunu ayrı arıyorsanız bunu parça talebi formunda açıkça yazın; yalnızca “klima kompresörü” yazmak, kavrama grubu arayan biriyle komple parça arayan biri arasındaki farkı göstermiyor.

Klima kompresöründe eşleşme yalnızca mekanik değil, kimyasal da. Yanlış gaz tipi için üretilmiş kompresör ya da yanlış yağ, sistemi kısa sürede bitirir.

Mekanik eşleşme

• Kompresör üreticisinin kodu ve aracın OEM kodu.
• Kasnak çapı ve kayış kanal sayısı — kayış hizası tutmazsa kayış atar.
• Braket delik deseni ve montaj yönü.
• Boru bağlantı flanşının tipi ve cıvata deseni.
• Elektrik konnektörünün tipi ve pin sayısı; değişken debili kompresörlerde kontrol valfi bağlantısı.

Gaz ve yağ eşleşmesi

Aracınızın kullandığı soğutucu gaz tipi motor bölmesindeki klima etiketinde yazar. Farklı gaz tipleri için üretilen kompresörler ve bu sistemlerde kullanılan yağlar birbirinin yerine geçmez. Satıcıya kompresörün hangi gaz tipi için üretildiğini sorun; kompresör yağının tipi ve miktarı da araca özeldir, ustanız etiketten ve teknik veriden okuyarak koymalıdır.

Parça kodlarını araç üzerinde nerede arayacağınızı OEM kodu nerede yazar yazısında anlattık; markaya göre kod biçimlerini ise parça kodu referansında topladık.

1. 1

   Gaz kaçağı testini önce yaptırın

   Kompresör satın alma kararı, devrede gaz tutup tutmadığı bilinmeden verilmemeli. Kaçak varsa önce kaçağı bulun.
2. 2

   Talaş sorusunu sorun

   Eski kompresör içten kırıldıysa devre temizliği ve kurutucu-valf değişimi zorunlu. Bütçenizi buna göre kurun.
3. 3

   Kodları eşleştirin

   Kompresör gövdesindeki üretici kodunu ve OEM kodunu satıcıdan fotoğrafla isteyin, kendi kompresörünüzle karşılaştırın.
4. 4

   Kasnağı elle çevirin

   Kasnak takılmadan, sürtmeden dönmeli. Rulmandan gelen kum sesi ya da tutukluk vazgeçme sebebidir.
5. 5

   Gövdeyi ve bağlantıları inceleyin

   Gövdede yağ sızıntısı izi, flanş yüzeyinde ezik, konnektörde kırık pim olmamalı. Boru ağızları tıkaçlı gelmeli.
6. 6

   Gaz tipini doğrulayın

   Kompresörün hangi soğutucu gaz için üretildiğini sorun ve aracınızın klima etiketiyle karşılaştırın.

• Kurutucu (drayer): her kompresör değişiminde yenilenir, tartışmasız madde.
• Ekspansiyon valfi veya orifis tüpü: içten kırılma varsa zorunlu.
• O-ring contalar: sökülen her bağlantıda yenilenmeli.
• Kompresör yağı: araca uygun tip ve miktarda konmalı.
• Kayış ve gergi: kompresör kilitlendiyse kayış zarar görmüş olabilir.
• Kondenser: talaş yoğunsa temizlenmeli, temizlenemiyorsa yenilenmeli.
• Polen filtresi: soğutma performansını doğrudan etkiler, aynı işlemde değişsin.
• Montaj sonrası vakum çekimi ve gaz şarjı — atlanamaz adım.

• Kasnak elle çevrildiğinde takılıyor, sürtüyor ya da kum sesi geliyor.
• Gövdede belirgin yağ sızıntısı izi var.
• Kompresör kodu okunmuyor, hangi gaz tipi için üretildiği bilinmiyor.
• Boru ağızları açık bırakılmış, içine nem ve toz girmiş.
• Kavrama grubu eksik ama fiyat komple kompresör gibi konuşuluyor.
• Satıcı kompresörün hangi araçtan söküldüğünü söyleyemiyor.
• Fatura kesilmeyeceği söyleniyor.
• Kendi klimanızda gaz kaçağı testi hâlâ yapılmadı.