Çıkma airbag alınır mı, hangi parçada hangi şartla?

Çıkma airbag, ünite açılmamış, OEM kodu aracınızla birebir aynı, söküldüğü araç ve söküm biçimi biliniyor ve parça nem ya da darbe görmemişse makul bir seçenektir. Bu dört koşuldan biri doğrulanamıyorsa doğru cevap sıfır parçadır.

Airbagi diğer çıkma parçalardan ayıran şey şu: arızası ancak kaza anında ortaya çıkar. Bir far takıldığında yanıp yanmadığını, bir turbo takıldığında basınç üretip üretmediğini görürsünüz; airbagin açılıp açılmayacağını ise önceden deneyemezsiniz. Montajdan sonra ikaz ışığının sönmesi yalnızca devrenin sağlam olduğunu söyler, gaz üretecinin doğru çalışacağını değil. Bu yüzden karar parçanın görüntüsüne değil, geçmişinin doğrulanabilmesine dayanır.

Airbag ışığınız zaten yanıyorsa önce sebebi bulun: ışık her zaman ünitenin kendisinden kaynaklanmaz, gevşek bir koltuk altı soketi ya da yıpranmış bir spiral kablo da aynı uyarıyı verir. Sebepleri ve eleme sırasını airbag ışığı yanıyor, ne yapmalı yazısında ayrıntılı anlattık.

Açılmış, kapağına müdahale edilmiş, kablosu kesilmiş, su görmüş ya da kaynağı açıklanamayan bir airbag ünitesi alınmaz. Bu durumlarda fiyat ne kadar düşük olursa olsun parça bir güvenlik sistemi olarak işlevini kaybetmiş sayılır.

• Açılmış ünite: içindeki gaz üreteci tek kullanımlıktır. Yeniden katlanmış, kapağı kapatılmış bir ünite yalnızca boş bir kabuktur.
• Kapağı oynanmış ünite: yastık, kapağın içindeki zayıflatılmış hattı yırtarak çıkar. Yeniden kaplanmış, boyanmış ya da yapıştırılmış kapak bu hattı değiştirmiş olabilir.
• Nem ve su teması: sel ya da su baskını görmüş araçtan çıkan ünitede soket oksitlenmesi ve iç bileşen bozulması dıştan anlaşılmaz.
• Kesilerek sökülmüş parça: soketinden değil kablosundan kesilerek çıkarılmış ünite ya da gergi, aceleyle veya izinsiz sökülmüş olabilir; ek yapılmış kablo da devre direncini bozar.
• Okunmayan etiket: OEM kodu ve üretim tarihi okunamayan ünitenin uyumu da geçmişi de doğrulanamaz.
• Kaynağı söylenemeyen parça: hangi araçtan, hangi hasarla söküldüğünü açıklayamayan satıcıdan güvenlik parçası alınmaz.

Üretim tarihi ayrı bir kontrol başlığı. Bazı üreticiler ünite etiketinde ya da kullanım kılavuzunda bir değişim zamanı belirtir; bazı gaz üreteçleri de üretici geri çağırmalarına konu olmuştur. Ünitenin söküldüğü aracın şasi numarası biliniyorsa, o araç için açık bir geri çağırma olup olmadığını yetkili servisten sormak mümkün.

Airbag sistemi tek bir parça değil; her bileşenin çıkma riski farklı. Spiral kablo çıkma alınmaya en elverişli parçadır, airbag beyni kodlanabiliyorsa makuldür, airbag üniteleri yalnızca sıkı koşullarda alınır, çalışmış kemer gergisi ise hiç alınmaz.

Airbag beyni ve çarpışma kaydı

Airbag beyni, airbagleri açma kararını veren kontrol ünitesidir. Airbagler açıldığında çoğu ünite bu olayı kendi içine kaydeder ve kendini kilitler; kayıt temizlenmeden ya da ünite değiştirilmeden sistem yeniden devreye girmez. Çıkma beyin alırken bu yüzden sorulacak ilk soru, söküldüğü aracın airbaglerinin açılıp açılmadığıdır. Bazı ünitelerde kayıt uygun cihazla temizlenebiliyor, bazılarında üretici değişim şartı koyuyor; hangisinin geçerli olduğunu kodlamayı yapacak ustaya önceden sorun.

Beynin ikinci şartı kodlamadır: ünite, takıldığı aracın donanımını ve kimliğini tanımadan doğru çalışmaz. Kodlamanın mantığı ve iade tarafındaki riskler motor beyniyle büyük ölçüde aynı; ayrıntısını çıkma motor beyni alınır mı yazısında anlattık.

Koltuk ve perde airbagleri

Yan airbag çoğu araçta koltuk sırtının dış kenarında, perde airbag ise tavan kaplamasının içinde durur. Yan airbagli koltukta dikiş hattının ve koltuk altı soketlerinin nasıl kontrol edileceğini çıkma koltuk alınır mı yazısında ele aldık.

Çıkma airbag alırken kontrolün çoğu parçanın elinize gelmesinden önce yapılır: OEM kodu, üretim tarihi, söküldüğü araç, söküm biçimi ve kodlama planı netleşmeden ödeme yapılmaz. Aşağıdaki sıra bu bilgileri satıcıdan eksiksiz almanızı sağlar.

1. 1

   Kendi parçanızın kodunu çıkarın

   Ünite etiketindeki OEM kodunu ya da şasi numarası üzerinden sorgulanan parça numarasını not edin. Kodun nerede yazdığını OEM kodu nerede yazar yazısında gösterdik.
2. 2

   Etiketin fotoğrafını isteyin

   OEM kodu, üretim tarihi ve seri numarası okunur hâlde görünmeli. Sözlü “aynı parça” beyanı yeterli değil; etiket fotoğrafı her zaman daha güvenilir.
3. 3

   Söküldüğü aracı sorun

   Marka, model, kasa ve mümkünse şasi numarası. Aracın hangi bölgeden hasar aldığını ve airbaglerinin açılıp açılmadığını da öğrenin; airbag beyni için bu bilgi belirleyici.
4. 4

   Söküm biçimini öğrenin

   Ünite soketinden mi çıkarıldı, kablo kesildi mi? Spiral kablo merkez konumunda sabitlendi mi? Kemer gergisi kemerle birlikte mi söküldü?
5. 5

   Gövde ve kapağı inceleyin

   Kapak yüzeyinde yeniden kaplama, boya ya da yapıştırma izi; gövdede ezik, çatlak ya da pas; sokette oksitlenme olmamalı.
6. 6

   Kodlamayı ve montajı önceden planlayın

   Beyin ya da kodlama isteyen bir ünite alıyorsanız işi kimin yapacağını satın almadan önce netleştirin. Kodlanmış parça çoğu zaman iade edilemez.
7. 7

   Faturayı ve iade koşulunu yazılı alın

   Güvenlik parçasında fatura ve yazılı iade koşulu pazarlık konusu değil; satıcının parçanın kaynağını yazılı olarak üstlenmesi demek.

Etiketin ve kodun orijinal parçaya ait olup olmadığını anlamanın genel yöntemlerini orijinal çıkma parça nasıl anlaşılır yazısında topladık.

Çıkma airbag fiyatını ünitenin tipi, aracın yaygınlığı, OEM kodunun bulunurluğu, kodlama işinin dâhil olup olmadığı ve satıcının kaynak bilgisini belgeleyip belgelemediği belirler. Aynı parça için gelen teklifleri ancak bu başlıklar eşitlendiğinde karşılaştırabilirsiniz.

Parça kodunu ve aracınızın kasasını parça talebi formuna birlikte yazdığınızda, elinde aynı kodlu ünite olan işletmeler kodu görerek dönüş yapar; teklifleri yukarıdaki başlıklara göre yan yana koymak kolaylaşır. Genel çıkma parça kategorilerine çıkma parça sayfasından göz atabilirsiniz.

Çıkma airbag montajı, ünitenin takılmasıyla bitmez: sistemin enerjisi kesilerek çalışılır, gerekiyorsa beyin kodlanır ve çarpışma kaydı temizlenir, ardından arıza kodları okunup ikaz ışığının normal davrandığı görülür. Airbagler daha önce açıldıysa yanında değişmesi gereken parçalar da aynı anda ele alınır.

Birlikte değişebilecek parçalar

• Spiral kablo: sürücü airbagi açıldıysa birlikte zarar görmüş olabilir.
• Emniyet kemeri gergisi ve kemer: gergi çalıştıysa ikisi birlikte yenilenir.
• Airbag beyni: açılma kaydını tutan ünite temizlenemiyorsa değişir.
• Çarpışma sensörleri: darbe bölgesindeki sensörler hasar görmüş olabilir.
• Torpido paneli, direksiyon kapağı ya da tavan kaplaması: açılma sırasında yırtılan parçalar.
• Koltuk: yan airbag açıldıysa sırt döşemesi ve dikiş hattı etkilenir.

Montajda dikkat edilecekler

• Akü bağlantısı kesilir ve üreticinin öngördüğü bekleme süresi tamamlanmadan airbag soketlerine dokunulmaz.
• Söküm ve taşıma sırasında ünite kapak yüzeyi yukarı bakacak şekilde tutulur, düşürülmez.
• Spiral kablo, direksiyon düz konumdayken ve merkezde sabitliyken takılır.
• Beyin kodlaması ve kayıt temizleme uygun cihazı olan bir yerde yapılır.
• İş bitiminde arıza kodu okutulur; kontak açılınca ikaz ışığının kısa süre yanıp söndüğü görülür.

Muayene açısından: gösterge panelindeki uyarı lambaları muayenede değerlendirilen unsurlar arasında, kusurun nasıl sınıflandırılacağını ise istasyonun tespiti belirliyor. Çıkma parça taktıysanız muayeneye ikaz ışığı sönmüş olarak gidin.

Aşağıdaki maddelerden biri geçerliyse çıkma parçadan vazgeçip sıfır parçaya yönelin. Bu liste pazarlık konusu değil; her madde, parçanın kaza anında çalışıp çalışmayacağını belirsiz bırakan bir durumu anlatıyor.

• Ünite daha önce açılmış ya da kapağında yeniden kaplama, boya, yapıştırma izi var.
• Gövdede ezik, çatlak, pas ya da sokette oksitlenme görülüyor.
• Parça sel veya su baskını görmüş bir araçtan çıkmış ya da bu bilinmiyor.
• Soket yerine kablo kesilerek sökülmüş, kabloya ek yapılmış.
• OEM kodu ve üretim tarihi okunmuyor ya da etiket sökülmüş.
• Satıcı parçanın hangi araçtan çıktığını söyleyemiyor, fatura kesmeyeceğini belirtiyor.
• Kemer gergisi çalışmış: kemer geri sarmıyor ya da kısa kalmış bir uzunlukta kilitleniyor.
• Beynin söküldüğü aracın airbagleri açılmış ve kaydın temizlenip temizlenemeyeceği bilinmiyor.
• Montajdan sonra ışığı söndürmek için soket iptali ya da direnç önerisi geliyor — bu bir çözüm değil, sistemin devre dışı bırakılmasıdır.