Çıkma far alınır mı, nelere dikkat edilir?

Alınır ve far, çıkma parçanın en mantıklı olduğu alanlardan biridir. Sebebi şu: farın içindeki mercek, reflektör ve elektronik kullanıldıkça aşınan parçalar değildir. Bir farın ömrünü darbe, hava koşulları ve sızdırmazlığın bozulması belirler. Sağlam ve sızdırmazlığı yerinde bir çıkma far, sıfırından işlevsel olarak farksız çalışır. Karar üç şeye bakılarak verilir: farın tipi aracınızınkiyle aynı mı, gövdeye bağlandığı kulaklar sağlam mı ve içeride buğu var mı. Bu üçü tamamsa çıkma far, özellikle xenon ve LED farlarda belirgin bir maliyet avantajı sağlar.

Üç sebeple. Birincisi donanım seviyesi: aynı model yılda düşük donanımda halojen, yüksek donanımda xenon veya LED far kullanılabilir. İkincisi makyaj (facelift): üretici modelin ortasında farı değiştirir, makyaj öncesi ve sonrası farlar birbirine takılmaz. Üçüncüsü pazar farkı: bazı modellerde farklı pazarlara farklı far üretilir. Bu yüzden "marka, model, yıl" bilgisi far için yeterli değildir; farın kendi üzerindeki parça numarası ve mevcut farınızın tipi belirleyicidir. Kasa sürümünün nasıl ayırt edildiğini makyajlı model yazımızda ayrıca anlattık.

Doğrudan takılamaz. Far tipleri yalnızca ampul farkı değildir: xenon far ateşleme ünitesi ve genellikle farklı bir soket-kablo düzeni ister, LED farlar ise kendi sürücü elektroniğiyle çalışır ve bazı araçlarda kontrol ünitesi tarafında tanıtım gerekir. Üstelik bazı araçlarda xenon farlar için otomatik seviye ayar sistemi ve yıkama düzeni öngörülmüştür. Bu yüzden donanım yükseltmek isteyen sürücünün farla birlikte tesisat ve kontrol tarafını da konuşması gerekir. Sadece farı değiştirip ampul takmak, hem çalışmama hem de karşıdan gelen sürücüyü rahatsız edecek şekilde saçılan ışık sorunu doğurur.

Beş başlık var. Birincisi kulaklar: farın gövdeye vidalandığı plastik kulaklar darbede kırılır ve kırık kulak farın oturmamasına, titreşimde kaymasına ve far ayarının tutmamasına yol açar; yapıştırılmış kulak kalıcı çözüm değildir. İkincisi buğu: içeride nem varsa sızdırmazlık bozulmuş demektir. Üçüncüsü cam yüzeyi: sararma ve çizik ışık verimini düşürür, parlatma geçici çözümdür. Dördüncüsü iç yüzey: reflektörün matlaşması veya kavrulması geri dönüşü olmayan bir hasardır. Beşincisi soket ve pim durumu: yanık, oksitlenmiş ya da eğilmiş pim temas sorunu çıkarır.

Alınmaması daha doğrudur. Far içindeki buğu, sızdırmazlığın bozulduğunu gösterir; sebep çatlak gövde, bozulmuş conta, kaybolmuş havalandırma tıpası veya kötü onarım olabilir. Nem içeride kaldığında reflektör yüzeyi zamanla matlaşır ve ampul yuvasında oksitlenme başlar. Bunlar farı yavaşça ışık veremez hâle getirir. Satıcı "yalnızca nem, kurur" dese bile fark şudur: yağmur sonrası oluşan ince buğu bazı farlarda normal havalandırmanın sonucu olabilir ve kısa sürede kaybolur; su damlası biriken, akan ya da kalıcı beyazlık yapan farda sızdırmazlık gitmiştir. Satın almadan önce farın fotoğrafını yağmurdan sonraki hâliyle isteyin.

Evet, gerekir ve bu adım atlanmamalıdır. Far değiştirildiğinde ışık demetinin yüksekliği ve açısı neredeyse her zaman kayar. Ayarsız far iki sorun çıkarır: aşağı bakan far yolu yeterince aydınlatmaz, yukarı bakan far karşıdan gelen sürücüyü kör eder ve muayenede değerlendirilen bir başlıktır. Ayar, far ayar cihazı bulunan bir serviste yapılır ve kısa süren bir işlemdir. Far ayarı, çıkma far alırken bütçeye baştan eklenmesi gereken küçük ama zorunlu bir kalemdir.

Belirleyici olan farın tipi değil, aracın o donanımla üretilmiş olup olmadığı ve ışığın kurallara uygun davranıp davranmadığıdır. Fabrikasında xenon veya LED farla üretilmiş bir araçta bu farlar sorun oluşturmaz. Sorun, halojen far için tasarlanmış bir farın içine sonradan farklı tipte ampul takıldığında çıkar: ışık demeti saçılır, karşıdan gelen sürücüyü rahatsız eder ve muayenede aydınlatma başlığı altında değerlendirilir. Aynı şekilde far ayarının bozuk olması, farın içinde su bulunması ve camın kırık olması da muayenede karşınıza çıkar. Muayenede hangi başlıkların değerlendirildiğini ayrı yazımızda topladık.

İki yol var. Birincisi, sanayisinden.com üzerinde aracınızın markasına ve kasasına ait çıkma far sayfasına bakmak: o kasaya bakan işletmeleri ve farda nelerin sorulması gerektiğini birlikte görürsünüz. İkincisi, mevcut farınızın üzerindeki parça numarasını okuyup sanayisinden.com üzerinden parça talebi oluşturmak; araç ve parça bilgisini bir kez yazarsınız, talep o parçaya bakan oto çıkma ve yedek parça işletmelerine iletilir, gelen cevapları karşılaştırırsınız. Üyelik gerekmez. Hangi yolu seçerseniz seçin satıcıdan iki fotoğraf isteyin: farın üstündeki numara ve kulakların yakın çekimi.