Ayna kırıksa muayeneden geçer mi? Sağ, sol ve iç dikiz aynası

Muayenede dikiz aynaları görüş ile ilgili başlıkta kontrol edilir ve kusur tablosu aynaları tek kalemde toplamaz. Sol dış ayna, sağ dış ayna ve iç dikiz aynası ayrı satırlarda, ayrı derecelerle yer alır. Aşağıdaki tablo, 1 Haziran 2026’dan itibaren uygulanan kusur tablosunun otomobil ve hafif ticari araçlar için geçerli ayna satırlarını gösteriyor.

Hafif kusur muayeneden geçmeye engel değildir, yalnızca rapora yazılır. Ağır kusurda araç kalır ve eksiklik giderildikten sonra muayene tekrarına gidilir. Ağır ve hafif kusurun pratikte ne anlama geldiğini, bir aylık tekrar süresiyle birlikte muayeneden kalma sebeplerini topladığımız yazıda anlattık.

Türkiye’de trafik sağdan aktığı için sol ayna sürücü tarafındaki aynadır: sollama yaparken, sola şerit değiştirirken ve kapıyı açmadan önce bakılan ayna odur. Tablonun ayrımı da bunu yansıtıyor. Solda olmayan ya da işlev görmeyen ayna aracı muayeneden bırakır; sağda aynı durum hafif kusurdur.

• Sol ayna kırık ama geriyi gösteriyor: “solda hafif hasarlı” satırına yakın, hafif kusur.
• Sol ayna camı dağılmış, yerinde yok ya da ayna sallanıp görüntü vermiyor: “fonksiyonunu yerine getirmiyor” sayılabilir, ağır kusur.
• Sağ ayna kırık, hatta hiç yok: otomobil ve hafif ticari araçta hafif kusur, araç geçer.

Sağ ayna için tablonun daha hoşgörülü olması, kırık aynayla yola devam etmenin güvenli olduğu anlamına gelmiyor. Sağ ayna şerit değiştirirken ve park ederken kör kalan alanı gösterir; hafif kusur, “şimdilik geçtin, ama değiştir” demektir.

“Aynam kırık” cümlesi çoğu zaman aynanın yalnızca bir parçasını anlatır. Muayenede belirleyici olan, kırık parçanın aynanın görüş işlevine dokunup dokunmadığıdır.

Kapak tarafında tek uyarı şu: tırnakları kırılmış, sallanan ya da kırık kenarı dışarı taşan bir kapak hem yolda düşebilir hem de muayene uzmanının dikkatini çeker. Sinyal tarafında ise kırık sinyal camından giren su, zamanla lambayı tamamen yanmaz hâle getirir. İkisi de muayene gününü beklemeden çözülmesi kolay arızalardır.

İç dikiz aynasının olmaması kusur tablosunda hafif kusurdur; matlaşması ya da hasarlı olması da aynı gruptadır. İç ayna çoğunlukla ön cama yapışık bir ayağa takılır ve en sık arıza bu ayağın camdan ayrılmasıdır. Ayak, cam için üretilmiş yapıştırıcıyla yerine tutturulabilir.

Dış ayna hiç yoksa tablo yine tarafa bakar: solda yoksa ağır kusur, sağda yoksa hafif kusur. Kazada kopmuş ya da çalınmış bir sol aynayla muayeneye girmek doğrudan kalma sebebidir. Sağ ayna eksikken araç geçse de eksiklik rapora yazılır.

Kırık ayna camını şeffaf bantla tutturmak ya da kırık camın üzerine hazır kesilmiş yapıştırma ayna camı geçirmek yaygın çözümler. Muayenede ikisinin sonucu farklı olabilir.

• Bant camın parçalarını yerinde tutar ama yansımayı bölüp daraltır. Sol aynada görüşü bozacak kadar bant varsa aynanın işlev görüp görmediği sorgulanır.
• Yapıştırma ayna camı düzgün oturmuş ve net yansıma veriyorsa ayna işlevini görür. Ancak kenarından kalkmış, titreyen ya da görüntüyü bozan bir cam “hasarlı” sayılabilir.
• Hazır yapıştırma camlar çoğu zaman düz kesilir. Orijinal camı kavisli ya da kenarı asferik olan aynalarda görüş açısı daralır, kör nokta büyür.
• Isıtmalı aynada yapıştırma cam, alttaki ısıtıcının işini engeller; kışın buğu ve buz çözülmez.

Kırık stop lambasındaki kırmızı bant gibi, aynadaki bant da parça gelene kadar idare ettiren geçici bir çözümdür. Aynı mantığı lamba tarafında kırık stop lambası muayeneden geçer mi yazısında anlattık. Kalıcı çözüm, aynanın orijinal camıyla ya da aynı tipte bir camla değiştirilmesidir.

Ayna kontrolü birkaç dakika sürer ve tek başınıza yapılabilir. Amaç, muayene uzmanının bakacağı şeye önceden bakmaktır: aynanın yerinde durup net görüntü verip vermediği.

1. 1

   Sürücü koltuğundan üç aynaya bakın

   Normal sürüş pozisyonunda sol, sağ ve iç aynada aracın arkasını ve yan şeritleri net görebiliyor olmalısınız.
2. 2

   Aynaları elle hafifçe oynatın

   Ayna gövdesi ya da cam sallanıyorsa, yolda titreşimle görüntü bozulur. Cam taşıyıcıdan ayrılmış olabilir.
3. 3

   Elektrikli ayar ve katlanmayı deneyin

   Ayar çalışmıyorsa ayna yanlış açıda kalır. Bu durumda sorun her zaman aynada değildir; sigorta ve kapı içindeki kablo da kontrol edilir.
4. 4

   Aynadaki sinyali yakın

   Sağ ve sol sinyali sırayla açıp aynadaki lambanın yandığını dışarıdan kontrol edin. Kırık sinyal camında içeride nem olup olmadığına da bakın.
5. 5

   Parçayı muayeneden önce temin edin

   Değişmesi gereken bir cam ya da ayna varsa muayene gününü beklemeyin. Doğru donanımlı çıkma ayna ya da cam bulmak birkaç gün sürebilir.

Muayene açısından kırık bir aynada çoğu zaman komple ayna gerekmez. Yalnızca cam kırıldıysa ayna camı, yalnızca kapak kırıldıysa ayna kapağı, sinyal kırıldıysa sinyal lambası yeterlidir. Komple ayna ancak gövde, katlanma mafsalı ya da iç mekanizma hasar gördüğünde gerekir.

Hangi parçanın gerektiğine karar verirken ısıtma, katlanma, kör nokta uyarısı ve kamera gibi donanımlar ile soket uyumu öne çıkar. Bu ayrımı satın alma tarafından, adım adım çıkma ayna alırken dikkat edilenler yazısında anlattık. Fiyatı belirleyen başlıca etkenler parçanın kapsamı (cam, kapak ya da komple), aynanın taşıdığı donanım, kapağın renk durumu ve parçanın kusuru olup olmamasıdır.

Parçayı ararken aracınızın kasasını, aynanın yönünü ve ısıtmalı olup olmadığını yazarak parça talebi oluşturabilirsiniz; talep bu parçaya bakan oto çıkma ve oto yedek parça işletmelerine iletilir, gelen teklifleri yan yana karşılaştırırsınız. Sol ayna kırıksa talebi muayene tarihinden önce açmak, ağır kusurla kalıp ikinci kez yola çıkmaktan daha az zaman alır.