Çıkma ayna alınır mı, alırken nelere dikkat edilir?

Evet, çıkma ayna kaportada en kolay bulunan ve en mantıklı çıkma parçalardan biridir: ayna aşınan değil darbe gören bir parçadır, her sökülen araçtan iki tane çıkar ve küçük olduğu için depolanması da gönderilmesi de kolaydır. Sağlam bir çıkma ayna orijinal parça olduğu için gövdeye düzgün oturur; katlanma ve ayar mekanizması fabrika parçasıdır.

Asıl karar “alınır mı” değil, “ne alınır” sorusunda verilir. Kırık bir aynada sorun çoğu zaman yalnızca camda ya da kapakta kalır. Komple ayna gerektiğinde ise uyumu marka ve model değil, aynanın taşıdığı donanım belirler: aynı modelin iki farklı donanım paketindeki aynalar dışarıdan aynı görünür ama soketleri farklıdır.

Karar sırası

• Hasar nerede: yalnız camda mı, kapakta mı, gövdede ya da katlanma mafsalında mı?
• Aynanız hangi donanımları taşıyor: elektrikli ayar, katlanma, ısıtma, sinyal, kör nokta, kamera?
• Çıkma aynanın soketi ve pin sayısı sizinkiyle birebir tutuyor mu?
• Yön doğru mu, kapağın renk kodu tutuyor mu ya da boyanacak mı?
• Kasanızda makyaj sonrası ayna tasarımı değişmiş mi?

Kaporta parçalarında renk kodu, makyaj ve nakliye gibi ortak başlıkları çıkma kaporta parçası alırken dikkat edilenler yazısında genel olarak anlattık; bu yazı aynaya özgü olan tarafı tutuyor.

Kırık aynada ilk iş hasarın hangi parçada olduğunu ayırmaktır; gövde, motor ve soket sağlamsa yalnızca ayna camı ya da ayna kapağı almak yeterlidir ve komple aynaya göre çok daha ucuzdur. Komple ayna ancak gövde, katlanma mafsalı, iç mekanizma ya da kamera hasar gördüyse gerekir.

“Çıkma ayna kapağı” aramasının sık yapılmasının sebebi de bu: kapak, aynanın en çok darbe alan ve boyalı olduğu için en çok göze batan parçasıdır. Kapak alırken renk kodunun yanı sıra sinyal yuvasının olup olmadığına ve tırnakların sağlam olduğuna bakın; tırnağı kırık kapak yerine tutunmaz ve yolda düşebilir.

Ayna arızalarının önemli bir kısmı aynayı değiştirmeden çözülür; çıkma ayna, gövde ya da mafsal kırıldığında, iç mekanizma birden fazla yerden arızalandığında veya kamera hasar gördüğünde mantıklı hâle gelir. Komple ayna almadan önce şikâyetin aynanın kendisinden mi, onu besleyen kablodan mı geldiğini ayırmak gerekir.

• Katlanmıyor ya da ayar çalışmıyor. Önce sigorta, sonra kapı menteşe bölgesindeki kablo demeti kontrol edilir; kapı her açılıp kapandığında bükülen bu kablolar zamanla kopar. Soket oksitlenmişse temizlenir. Bunlar sağlamsa motor arızasından şüphelenilir; bazı modellerde motor ayrı bulunabilir.
• Ayna titriyor ya da yerinde durmuyor. Ayna camının taşıyıcı plakası ya da camın tutunduğu mafsal gevşemiş olabilir. Gövdenin kapıya bağlandığı vidalar ve conta da kontrol edilir.
• Isıtma çalışmıyor. Camın arkasındaki ısıtıcının bağlantı uçları kopmuş olabilir; çoğu zaman yalnızca ısıtmalı ayna camı yeterlidir.
• Kapak çatlak, tırnak kırık. Yalnızca kapak değişir; gövdeye dokunmaya gerek yoktur.

Elektrikli parçalarda şikâyetin hangi parçaya işaret ettiğini sistem sistem görmek için arıza–parça rehberine bakabilirsiniz; ayna örneğinde olduğu gibi, parçayı değiştirmeden önce besleme ve bağlantının elenmesi aynı mantıkla kuruluyor.

Komple çıkma aynada uyumu belirleyen şey aynanın taşıdığı donanımdır; her yeni işlev sokete yeni pinler ekler. Bu yüzden en pratik kontrol, çıkma aynanın soket fotoğrafını isteyip kendi aracınızdaki soketle pin sayısını ve dizilimini karşılaştırmaktır. Pin sayısı eksikse ayna takılsa bile o işlev çalışmaz; fazlaysa soket fiziksel olarak oturmayabilir.

Aynanın kapı içindeki tesisatla birlikte düşünülmesi gereken durumlar da var: aynı kapıda cam motoru, kilit ve hoparlör gibi donanımlar da donanım seviyesine göre değişir. Kapının da değişeceği bir hasarda ayna ile kapıyı birlikte ele almak için çıkma kapı alırken dikkat edilenler yazısındaki dolu kapı ayrımına bakabilirsiniz.

Sağ ve sol ayna birbirinin yerine geçmez; gövde simetriktir ve birçok araçta iki taraftaki cam da farklıdır. Yön doğruysa sıradaki iki soru kapağın renk kodu ve kasanızın makyaj öncesi mi sonrası mı olduğudur.

Yön ve cam tipi

Sağ ya da sol derken sürücü koltuğundan bakılan yön esas alınır. Birçok araçta sürücü tarafında düz ya da kenarı asferik bir cam, yolcu tarafında daha geniş görüş veren kavisli bir cam kullanılır. İlanlarda yön bazen ters yazıldığı için aynanın aracın hangi kapısına ait olduğunu satıcıyla açıkça teyit edin.

Renk kodu

Boyalı ayna kapağında renk kodu tutuyorsa kapak doğrudan takılabilir; tutmuyorsa kapağın boyanması gerekir. Aynı kod bile yıllanma ve güneş etkisiyle birebir tutmayabilir. Kapak küçük bir yüzey olduğu için ton farkı kapıya göre daha az göze çarpar; yine de metalik ve sedefli renklerde gün ışığında karşılaştırmak en sağlıklısı. Bazı donanım seviyelerinde ayna kapağı gövde renginde değil, siyah ya da krom olarak gelir; bu durumda renk kodu sorunu ortadan kalkar ama donanım uyumu daha önemli hâle gelir.

Makyajlı kasa

Ayna gövdesi makyajla çoğu zaman değişmez; ama bazı modellerde makyajla birlikte kapak tasarımı, sinyal biçimi ya da donanım listesi yenilenebilir. Kasanızın makyaj öncesi mi sonrası mı olduğunu ve hangi parçaların makyajla değiştiğini makyajlı model (facelift) nedir yazısında anlattık. Emin değilseniz kendi aynanızla çıkma aynanın kapağını ve sinyalini yan yana fotoğrafla karşılaştırın.

Çıkma aynada kontrolün merkezi soket ve işlev testidir; aynanın her işlevi araca takılmadan önce bir akü ya da test kablosuyla denenebilir. Aşağıdaki adımların çoğu parça elinize geçmeden, satıcıdan fotoğraf ve video isteyerek de yürütülebilir.

1. 1

   Soket fotoğrafını karşılaştırın

   Çıkma aynanın soketini, pin sayısını ve kablo renklerini kendi aracınızdaki soketle yan yana koyun. Soket kesilmiş ya da kablosu kısaltılmışsa bunu ayrıca sorun.
2. 2

   İşlevleri test ettirin

   Ayar motorunun dört yöne de çalıştığını, katlanmanın iki yönde de tamamlandığını, sinyalin ve zemin lambasının yandığını gösteren bir video isteyin. Isıtmalı camda ısıtıcının ölçüldüğünü teyit edin.
3. 3

   Gövdeyi ve mafsalı inceleyin

   Gövdede çatlak, kapıya bağlanan ayakta kırık, katlanma mafsalında boşluk olmamalı. Ayna elle hafifçe oynatıldığında sallanmamalı.
4. 4

   Cam ve kapağa bakın

   Camda çatlak, gümüş kaplamada atma ya da kararma, kapakta kırık tırnak ve boya kabarması aranır. Cam ya da kapak hasarlıysa parçanın fiyatı buna göre konuşulur.
5. 5

   Kamera ve sensörü ayrıca sorun

   Kameralı ya da kör nokta uyarılı aynada parça kodunu birebir eşleştirin, kameranın lensinde çizik olmadığını görün ve takıldıktan sonra kalibrasyon gerekip gerekmediğini öğrenin.
6. 6

   Garanti ve iadeyi yazılı alın

   Elektrikli bir parça olduğu için takıldıktan sonra çalışmayan işlev için değişim ya da iade koşulunu satıştan önce yazılı alın.

Satıcıya sorulacakları hazır bir kalıpla görmek isterseniz parçacıya fiyat sorma şablonunu ayna için de kullanabilirsiniz. Soket fotoğrafını, yönü ve şasi numarasını parça talebi formuna eklediğinizde, aynı donanıma sahip aynayı bulunduran işletmeler uyumu yazışmaya gerek kalmadan ilk cevapta teyit edebiliyor.

Çıkma ayna fiyatını en çok aynanın taşıdığı donanım, parçanın komple mi yoksa cam ya da kapak olarak mı satıldığı ve kapağın renk durumu belirler. Rakam araca ve parçanın durumuna göre değiştiği için burada fiyat vermiyoruz; teklifleri karşılaştırırken aşağıdaki faktörlerin aynı olduğundan emin olun.

Ayna montajı çoğu araçta kapı döşemesinin sökülmesini gerektirir; bu fırsatı aynayı besleyen tesisatı ve aynanın kapıya oturduğu noktayı kontrol etmek için kullanın. Kameralı ve kör nokta uyarılı aynalarda ise montaj, sistemin yeniden ayarlanmasıyla tamamlanır.

• Kapı menteşe bölgesindeki kablo demeti: kopmuş ya da ezilmiş tel, yeni aynanın işlevlerini de keser.
• Soketin temizliği ve kilit tırnağı: oksitli soket ya da kırık tırnak aralıklı çalışmaya yol açar.
• Ayna ile kapı arasındaki conta ya da üçgen kapak: yırtıksa rüzgâr sesi ve su girişi yapar.
• Kapı döşemesi klipsleri: sökümde kırılanlar yenilenmezse döşeme titrer.
• Kamera ve kör nokta sisteminde kalibrasyon ya da tanıtma: gerekiyorsa servis ya da donanımlı bir oto elektrikçi tarafından yapılır.
• Hafızalı ayna ayarının yeniden kaydedilmesi ve geri vites eğilme özelliğinin denenmesi.

Ayna, gövdeye vidalanan ve boyalı sac panel olmayan bir parça olduğu için kapı ya da çamurluk değişimiyle aynı şekilde ele alınmaz. Aldığınız ya da satacağınız araçta hangi parçaların değiştiğinin nasıl anlaşıldığını araçta değişen parça nasıl anlaşılır yazısında anlattık.

Aşağıdaki maddelerden biri varsa fiyat ne kadar uygun olursa olsun aynadan vazgeçin ya da parçayı yalnızca cam ve kapak kaynağı olarak değerlendirin.

• Satıcı soket fotoğrafı göndermiyor ya da soket kesilmiş, kablosu kısaltılmış.
• İşlev testi yapılmamış; katlanma, ayar ya da ısıtmanın çalıştığı gösterilmiyor.
• Gövdede çatlak var ya da katlanma mafsalı boşluk yapıyor.
• Kameralı ya da kör nokta uyarılı ayna, parça kodu tutmadığı hâlde “uyar” diye öneriliyor.
• Yön belirsiz; aynanın hangi kapıya ait olduğu net söylenmiyor.
• Garanti ve iade koşulu yazılı verilmiyor.

Bulunduğunuz şehirdeki oto çıkma ve kaporta parçası işletmelerini görmek için esnaf dizinini marka ve parça tipine göre filtreleyebilirsiniz; ayna kargoya uygun bir parça olduğu için şehir dışındaki bir işletmeden gelmesi de pratikte sorun yaratmaz. Markanız için hangi parçaların çıkma olarak arandığını çıkma parça sayfalarında görebilirsiniz.