Çıkma turbo alınır mı, fiyatı neye göre değişir?

Çıkma turbo alanların bir bölümü aynı parçayı kısa süre sonra ikinci kez alıyor. Sebebi neredeyse her zaman aynı: turbo değiştirildi, turboyu öldüren sebep yerinde bırakıldı.

Turboyu bitiren tipik sebepler

• Yağ besleme borusunun kurum ve tortu ile daralması — turbo mili yeterince yağlanamaz.
• Yağ dönüş hattının tıkanması; yağ turbo gövdesinde birikip keçelerden kaçar.
• Geç yapılan yağ değişimi ya da araca uygun olmayan yağ kullanımı.
• Emme yolundan giren yabancı cisim; kompresör kanatlarını fiziksel olarak parçalar.
• Karter havalandırmasının tıkanması ve emme yolundaki yağlı kurum birikimi.
• Değişken geometri mekanizmasının kurumla sıkışması.

Turbo şikâyetinin gerçekten turbodan gelip gelmediğini ayırt etmek için turbo arızası belirtileri yazısındaki eleme sırasını izleyin. Emme kaçakları, basınç sensörü arızaları ve egzoz sonrası işlem donanımındaki tıkanmalar aynı şikâyeti üretiyor.

Turbo, çıkma parça tarafında sık konuşulmasına rağmen aslında revizyona en uygun parçalardan biri. Mil, kanat grubu, yataklar ve keçeler ayrı ayrı yenilenip balans alınabiliyor. Bu yüzden kararı peşinen “çıkma alayım” diye vermeyin.

Pratik öneri: turboyu söktükten sonra hem bir turbo revizyon atölyesinden hem de çıkma parça tarafından teklif alın. Revizyon teklifi genellikle hasar görüldükten sonra netleşir; çıkma teklifi ise parça bulunurluğuna göre hemen gelir.

Turbonun üzerinde üreticinin kendi kodunu taşıyan bir etiket ya da damga bulunur; ayrıca aracın OEM parça kodu da geçerlidir. Aynı motorun farklı emisyon seviyelerinde ya da farklı güç sürümlerinde farklı turbo kullanılmış olabilir.

• Turbo üreticisinin kendi kodu — gövde üzerindeki etiket veya damga.
• Aracın OEM parça kodu; kod arama yöntemleri için OEM kodu yazımıza bakın.
• Aktüatör tipi: vakumla çalışan mekanik aktüatör mü, elektronik aktüatör mü.
• Değişken geometrili mi, sabit geometrili mi.
• Egzoz manifolduna bağlantı flanşı ve cıvata deseni.
• Yağ giriş-çıkış ağızlarının konumu ve varsa soğutma suyu bağlantısı.

Kodun araç üzerinde nerede aranacağını OEM kodu nerede yazar yazısında ele aldık. Turboda “aynı araca uyar” cümlesi tek başına yeterli değil; elektronik aktüatörlü bir turboyu vakumlu sisteme takamazsınız. Turbo kodunu, motor kodunu ve aktüatör tipini parça talebi formuna birlikte yazdığınızda, elinde uyumlu turbo olan işletmeler kodu görerek dönüş yapıyor — “uyar mı” yazışması baştan kapanmış oluyor.

1. 1

   Kompresör kanatlarına bakın

   Emme tarafındaki kanatlarda ezik, kırık uç ya da gövdeye sürtme izi olmamalı. Tek bir hasarlı kanat bile balansı bozar ve turbonun ömrünü kısaltır.
2. 2

   Mil boşluğunu hissedin

   Kanat göbeğinden tutup mili ileri-geri ve yanlara oynatın. Kanatların gövdeye değmesi ya da belirgin bir oynama hissedilmesi yataklarda aşınma anlamına gelir.
3. 3

   Serbest dönüşü kontrol edin

   Kanat grubu elle döndürüldüğünde takılmadan, sürtmeden dönmeli. Tutukluk ya da metalik sürtme sesi vazgeçme sebebidir.
4. 4

   Yağ ağızlarını inceleyin

   Yağ giriş ve dönüş ağızlarında aşırı kurum, sert tortu ya da yanık kalıntısı varsa turbo yağlama sorunu yaşamış olabilir.
5. 5

   Egzoz tarafını gözden geçirin

   Türbin kanatlarında erime, kırık veya aşırı kurum olup olmadığına, gövdede çatlak bulunup bulunmadığına bakın.
6. 6

   Aktüatörü ve kolu deneyin

   Mekanik aktüatörün kolu elle zorlanmadan hareket etmeli. Elektronik aktüatörde konnektör ve gövde sağlamlığını kontrol edin.

Değişken geometrili turbolarda arızanın adresi çoğu zaman kanatlar değil, kanatçıkları hareket ettiren mekanizma. Bu mekanizma kurumla sıkıştığında turbo basınç üretemez ya da aşırı basınç üretir; iki durumda da motor arıza lambası yanar ve araç gücünü kısabilir.

• Mekanizmanın serbestliği: aktüatör kolu hareket ettirildiğinde kanatçıkların takılmadan çalışması gerekir. Sıkışmış mekanizma satın alma sonrası aynı arızayı geri getirir.
• Aktüatör tipi: vakumlu ve elektronik aktüatörler birbirinin yerine geçmez. Elektronik aktüatörde kod eşleşmesi ve montaj sonrası kalibrasyon gerekebilir.
• Aktüatör dâhil mi: bazı satıcılar turboyu aktüatörsüz satıyor. Fiyat karşılaştırması yaparken bunu netleştirin.
• Kurum durumu: egzoz tarafındaki yoğun kurum, turbonun geldiği aracın bakım geçmişi hakkında fikir verir.

Turbo montajı, parçayı yerine takmakla bitmiyor. Aşağıdaki maddeler atlanırsa yeni turbonun ömrü, eskisinin ömrü kadar kısa olur.

• Yağ besleme borusunun temizlenmesi ya da yenilenmesi — en kritik madde.
• Yağ dönüş hattının açık olduğunun doğrulanması.
• Motor yağı ve yağ filtresinin değişimi; araca uygun özellikte yağ kullanılması.
• Hava filtresinin yenilenmesi, emme yolunun ve intercooler’ın eski turbonun bıraktığı yağdan temizlenmesi.
• Karter havalandırmasının kontrolü; tıkalıysa aynı sorun tekrarlar.
• Contaların, hortumların ve kelepçelerin yenilenmesi.
• İlk çalıştırmada turboyu yağla doldurma ve rölantide bekletme adımının atlanmaması.
• Değişken geometrili turbolarda gerekiyorsa aktüatör kalibrasyonu.

• Kompresör kanatlarında kırık, ezik veya sürtme izi var.
• Mil elle oynatıldığında belirgin boşluk hissediliyor, kanatlar gövdeye değiyor.
• Kanat grubu serbest dönmüyor, takılıyor ya da sürtme sesi geliyor.
• Değişken geometri mekanizması sıkışmış, aktüatör kolu zor hareket ediyor.
• Gövdede çatlak, türbin tarafında erime izi var.
• Turbo kodu okunmuyor, aktüatör tipi belirsiz.
• Fatura kesilmeyeceği söyleniyor.
• Kendi turbonuzun neden bittiği hâlâ bilinmiyor — bu durumda ilk alınacak şey teşhis.