Çıkma stop lambası alınır mı, alırken nelere dikkat edilir?

Evet, çıkma stop lambası alınır: stopun gövdesi, lensi ve elektroniği kullanıldıkça aşınmaz, bir stopun ömrünü darbe ve sızdırmazlık belirler. Sağlam bir çıkma stop orijinal olduğu için gövdeye düzgün oturur, aralıkları tutar ve diğer taraftaki stopla aynı ışığı verir. Park ederken geri geri bir direğe ya da duvara sürtmek, stopu kırmanın en sık yoludur.

Stopu ön taraftaki fardan ayıran şey, çoğu araçta tek parça olmamasıdır. Far genellikle tek bir gövdedir; stop ise kasa tipine göre gövdeye sabit bir dış parça ve bagaj kapağı üzerinde duran bir iç parçadan oluşabilir. Bu yüzden asıl soru “stop var mı” değil, “hangi tarafın hangi parçası” sorusudur.

Karar sırası

• Hangi parça kırık: gövdedeki dış parça mı, bagaj kapağındaki iç parça mı, ikisi birden mi?
• Hangi taraf: aracın arkasına bakarken sağ mı sol mu?
• Stopunuz ampullü mü, LED mi?
• Kasanız makyaj öncesi mi sonrası mı; stopun biçimi ve iç deseni aynı mı?
• Darbe yalnızca stopta mı kalmış, tampona ya da bagaj kapağına da ulaşmış mı?

Halojen, xenon ve LED far ayrımını, kulak kırığını ve far ayarını çıkma far alınır mı yazısında ön taraf için anlattık; bu yazı arka tarafa, stop lambasına özgü olanı tutuyor.

Stop lambasında uyumu ilk belirleyen şey, gereken parçanın aracın neresinde durduğu ve hangi tarafa ait olduğudur. Arkadan gelen hafif bir darbede çoğu zaman yalnızca dış parça ya da yalnızca iç parça kırılır; iki parça ayrı bağlandığı için yalnızca kırık olanı değiştirmek çoğu araçta mümkündür.

İç stop bagaj kapağının üzerinde durduğu için, kapağı değiştirirken iç stopun kendi kapağınızdan taşınıp taşınmayacağı da konuşulmalıdır. Kapak üzerindeki donanımın nasıl ayrıldığını çıkma bagaj kapağı alınır mı yazısında anlattık.

Aynı model adı altında hem ampullü hem LED stop kullanılmış olabilir; donanım seviyesi ve makyaj bunu değiştirir. İki tip dışarıdan birbirine benzese de içeride farklı çalışır ve doğrudan birbirinin yerine takılmaz.

• Ampullü stop. Ampuller stopun arkasındaki bir duy plakasına ya da devre kartına takılır. Bu kart çoğu araçta stoptan ayrılabilir; çıkma stop duy plakası olmadan satılıyorsa kendi stopunuzdakini taşıyabilirsiniz. Kartta yanık iz, oksitlenmiş kontak ya da kırık tırnak varsa ampul yanıp söner.
• LED stop. Işığı stopun içine gömülü LED modülü verir ve bu modül çoğu araçta ayrı değiştirilemez. Modül arızalandığında stopun bir bölümü ya da tamamı yanmaz; çıkma LED stopta bu yüzden ön yüzün fotoğrafı yetmez, stopun yanarken çekilmiş videosu istenir.
• Ampullüden LED’e geçiş. Soket ve kablo düzeni farklı olabilir. Bazı araçlarda kontrol ünitesinin değişikliği tanıması ya da kodlama gerekir; aksi hâlde gösterge panelinde lamba arızası uyarısı çıkabilir. Bu durum modele göre değişir; değişiklik yapmadan önce aracınıza bakan bir ustaya sorun.
• Soket ve pimler. Stopun arka yüzündeki sokette eğilmiş, yanmış ya da yeşillenmiş pim temas sorunu çıkarır. Satıcıdan soketin yakın çekim fotoğrafını isteyin ve kendi aracınızdaki fişle karşılaştırın.

Stop lambasında görünüm, farda olduğundan daha çok göze batar: iki stop arka tarafta yan yana, aynı anda görülür. Çalışan ama diğer taraftan farklı görünen bir stop, aracın arkasını ilk bakışta tamir görmüş gibi gösterir.

• Lens çatlağı. Kırmızı lensteki ince bir çatlak bile içeriye su alır ve beyaz ışık sızdırabilir. Çatlak, stop ışıkta tutulup yakından bakılınca görülür; fotoğrafı farklı açılardan isteyin.
• Solma ve renk farkı. Güneş gören lens zamanla solar, kırmızı tonu açılır. Kendi aracınızdaki sağlam stopla çıkma stop yan yana geldiğinde ton farkı gece de gündüz de belli olur; satıcıdan stopu gün ışığında çekilmiş fotoğrafla isteyin.
• Conta, su alma ve buğulanma. Stopun gövdeye oturduğu yerdeki conta ezilmiş ya da yırtılmışsa stop su alır, içi buğulanır ve zamanla devre kartı oksitlenir. Contası kötü stop alıyorsanız contanın ayrıca bulunup bulunamayacağını sorun. Buğunun normal havalandırmadan nasıl ayrıldığını far yazısında anlattık; aynı ayrım stop için de geçerlidir.
• Makyaj farkı. Makyajla birlikte stopun biçimi, iç deseni ya da ışık tipi değişebilir. Makyaj öncesi stop, makyaj sonrası kasaya ya oturmaz ya da diğer taraftaki stopla farklı görünür. Kasanızın hangi sürüm olduğunu makyajlı model (facelift) nedir yazısındaki yöntemle doğrulayın.

Lensi kırık ya da yeterince yanmayan stopun muayenede nasıl değerlendirildiğini stop lambası kırıksa muayeneden geçer mi yazısında ayrıntılı anlattık; muayene öncesi stop değiştiriyorsanız oraya da göz atın.

Çıkma stop lambasında kontrolün merkezi doğru parça, sağlam bağlantı noktaları ve çalışan ışıktır. Adımların çoğu parça elinize geçmeden, satıcıdan fotoğraf ve video isteyerek yürütülebilir.

1. 1

   Tarafı ve parçayı eşleştirin

   Stopun hangi tarafa ait olduğunu ve iç mi dış mı olduğunu satıcıdan yazılı alın. Kendi stopunuzla çıkma stopu aynı açıdan çekilmiş fotoğrafla karşılaştırın.
2. 2

   Arka yüzdeki parça numarasını okuyun

   Stopun arka yüzünde, gövdeye dökülmüş ya da etiketle yazılmış bir parça numarası bulunur. Kendi stopunuzdaki numarayla karşılaştırmak, makyaj ve ışık tipi farkını baştan ayırır.
3. 3

   Bağlantı noktalarına bakın

   Vida yuvaları, saplamalar ve gövdeye oturan tırnaklar kırık olmamalı. Kırık bağlantı noktası stopun boşluk yapmasına, titremesine ve conta hattından su almasına yol açar.
4. 4

   Yanarken görün

   Stopun park, fren, sinyal ve varsa geri vites ile sis bölümlerinin yanarken çekilmiş videosunu isteyin. LED stopta yanmayan bölüm modül arızasıdır ve çoğu zaman ayrıca onarılamaz.
5. 5

   Contayı ve iç yüzeyi kontrol edin

   Conta yerinde ve esnek olmalı; lensin içinde su izi, kireç lekesi ya da buğu olmamalı. Ampullü stopta duy plakasının dâhil olup olmadığını sorun.
6. 6

   Garanti ve iadeyi yazılı alın

   Stop takıldıktan sonra yerine oturmaz ya da bir bölümü yanmazsa değişim veya iade koşulunu satıştan önce yazılı alın.

Parça numarasının nerede yazdığını ve nasıl okunduğunu parça kodu sayfasında anlattık. Tarafı, parçanın iç mi dış mı olduğunu, makyaj durumunu ve stopunuzun arka yüzünün fotoğrafını parça talebi formuna eklediğinizde, işletmeler uyumu ilk cevapta teyit edebiliyor.

Çıkma stop lambası fiyatını en çok ışık tipi, parçanın takım olup olmadığı ve lensin durumu belirler. Rakam araca ve parçanın durumuna göre değiştiği için burada fiyat vermiyoruz; teklifleri karşılaştırırken aşağıdaki faktörlerin aynı olduğundan emin olun.

Stop lambası arkadan gelen darbede nadiren tek başına kırılır. Darbenin yüksekliğine göre tampon, bagaj kapağı ya da çamurluğun arka köşesi de hasar görür; stopu sipariş etmeden önce hasarın nereye kadar uzandığını belirlemek gerekir.

• Tampon. Alçak darbede önce tampon, sonra dış stopun alt kenarı etkilenir. Tampon ile stopun hizası birbirine bağlıdır; tampon yerinden oynadıysa yeni stop da aralık vermez. Çıkma tamponda nelere bakılacağını çıkma tampon alınır mı yazısında anlattık.
• Bagaj kapağı. İç stop kapağın üzerinde durduğu için kapağı etkileyen her darbe iç stopu da etkiler. Kapak eğildiyse yeni iç stop gövdedeki dış stopla aynı hizaya gelmez; önce kapağın durumuna karar verilir.
• Gövdedeki yuva. Dış stopun oturduğu sac bölge çökmüşse stop yerine oturmaz ve conta hattından su alır. Bu durumda önce kaporta düzeltilir, stop bundan sonra takılır.

Stop lambası taraf, parça konumu ve ışık tipine göre değişen bir parça olduğu için “stop var mı” diye sormak yetmez; hangi tarafın hangi parçası olduğunu baştan söylemek gerekir. Pratikte üç yol var.

1. 1

   Marka ve kasa sayfasına bakın

   Markanız ve kasanız için çıkma olarak aranan parçaları ve bu parçalara bakan işletmeleri çıkma parça sayfalarında görebilirsiniz.
2. 2

   Parça numarasıyla talep açın

   Stopunuzun arka yüzündeki numarayı okuyup parça talebi oluşturursanız talep o parçaya bakan işletmelere iletilir ve gelen cevapları yan yana karşılaştırırsınız.
3. 3

   Şehrinizdeki işletmelere ulaşın

   Stopu yerinde görmek isterseniz şehir bazlı çıkma parça sayfalarından ya da esnaf dizininden bulunduğunuz şehirdeki oto çıkma ve far-stop işletmelerine ulaşıp fotoğraf ve video isteyebilirsiniz.

Satıcı hangisi olursa olsun aşağıdaki durumlarda stoptan vazgeçin: taraf ya da makyaj sürümü net söylenmiyor, bağlantı tırnakları kırık ya da yapıştırılmış, lensin içinde su izi var, LED stopun yanarken görüntüsü verilmiyor ya da garanti ve iade koşulu yazılı verilmiyor.